Capaciteitentest Defensie oefenen
Laatst bijgewerkt: 12 juni 2026
De capaciteitentest van Defensie is een psychologische intelligentietest (Q1000). De test is onderdeel is van de selectieprocedure voor veel militaire en civiele functies binnen Defensie en de Marechaussee.
In ongeveer 45 minuten beoordeelt de test je verbale, numerieke en abstracte redeneervermogen aan de hand van vier onderdelen: cijferreeksen, figuurreeksen, diagrammen en analogieën. Op deze pagina kun je voor al deze onderdelen gratis oefenen met 44 voorbeeldvragen.
Wil je uitgebreider trainen? Dan biedt ons Defensietest oefenpakket:
- 1.500+ oefenvragen met uitgebreide antwoorduitleg
- 20+ realistische testsimulaties onder tijdsdruk
- Studiegidsen, videotutorials en score-analyses
- Optioneel: voorbereiding op het psychologische interview, de persoonlijkheidstest, de vliegercapaciteitentest of de luchtverkeersleidingstest
7 dagen toegang tot:
- 1.500+ oefenvragen met uitleg
- 20+ testsimulaties onder tijdsdruk
- 6+ studiegidsen met tips en strategieën
- Training voor alle Defensietest onderdelen: cijferreeksen, figuurreeksen, diagrammen en analogieën
24/7 Klantenservice
Niet goed? Geld terug
1M+ tevreden gebruikers
Capaciteitentest Defensie gratis oefenen
Hieronder vind je 44 gratis oefenvragen voor alle onderdelen van de Defensie capaciteitentest: cijferreeksen, figuurreeksen, analogieën en venn-diagrammen.
Bekijk eerst de uitleg en de tip per onderdeel, maak vervolgens de oefenvragen en sluit af met een verkorte, getimede simulatie van de volledige test. Zo krijg je een goed beeld van wat je tijdens het echte assessment kunt verwachten.
Gratis cijferreeksen oefenen voor de Defensie capaciteitentest
Bij cijferreeksen krijg je een reeks getallen te zien waarvan één of meerdere getallen ontbreken. Het doel is om het onderliggende patroon te herkennen en de reeks correct aan te vullen. Dit onderdeel meet je numeriek inzicht, logisch denkvermogen en vermogen om snel patronen te herkennen.
Tip: herken je het patroon niet direct? Schrijf de tussenstappen uit op kladpapier. Kijk naar de verschillen tussen getallen, en let op afwisseling tussen optellen, aftrekken, vermenigvuldigen of delen. Veel reeksen gebruiken een vast ritme. Hoe vaker je oefent, hoe sneller je ze herkent.
Probeer nu de onderstaande 11 voorbeeldvragen op te lossen. Bekijk ook de uitleg per vraag.
Defensie Capaciteitentest - Cijferreeksen - Voorbeeldvraag 1
Welk getallen passen logisch op de plekken van de vraagtekens?
58 | 62 | 66 | 70 | ? | ?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Juist!
Het juiste antwoord is (D) 74 | 78.
Uitleg:
In deze cijferreeks wordt steeds 4 opgeteld bij het vorige getal:
58 → 62 → 66 → 70 → 74 → 78
Het patroon is dus: +4, +4, +4...
Daarom zijn 74 en 78 de juiste vervolgstappen in de reeks.
Defensie Capaciteitentest - Cijferreeksen - Voorbeeldvraag 2
Welk getal past logisch op de plek van het vraagteken?
2 | 3 | 5 | 7 | 11 | 13 | 17 | ? | 23
Klik op het juiste antwoord:
Juist!
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (A) – 19.
Uitleg:
De getallen in deze reeks zijn priemgetallen: getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf. Ze staan in oplopende volgorde.
Defensie Capaciteitentest - Cijferreeksen - Voorbeeldvraag 3
Welk getal past logisch op de plek van het vraagteken?
16 | 14 | 9 | 1 | -10 | ?
Klik op het juiste antwoord:
Juist!
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (A) -24.
Uitleg:
Laten we de verschillen tussen de getallen bekijken:
- 16 → 14 (−2)
- 14 → 9 (−5)
- 9 → 1 (−8)
- 1 → -10 (−11)
Je ziet dat het verschil telkens met 3 toeneemt:
−2 → −5 → −8 → −11 → −14
Dus het volgende verschil is −14:
-10 − 14 = −24
Defensie Capaciteitentest - Cijferreeksen - Voorbeeldvraag 4
Welk getal past logisch op de plek van het vraagteken?
1 | 2 | 4 | 7 | 28 | ?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (B) – 33.
Uitleg:
Deze reeks volgt een patroon van twee afwisselende rekenkundige bewerkingen: optellen en vermenigvuldigen. Het schema ziet er zo uit:
- 1 + 1 = 2
- 2 × 2 = 4
- 4 + 3 = 7
- 7 × 4 = 28
De bewerkingen wisselen dus af (+, ×), waarbij de getallen waarmee gerekend wordt telkens met 1 toenemen: +1, ×2, +3, ×4…
De laatste stap was ×4, dus de volgende stap is +5:
28 + 5 = 33
Defensie Capaciteitentest - Cijferreeksen - Voorbeeldvraag 5
Welk getal past logisch op de plek van het vraagteken?
0 | 1 | 1 | 2 | 3 | 5 | 8 | 13 | ?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (B) – 21.
De reeks in deze vraag volgt het Fibonacci-reeks-principe: elk getal is de som van de twee voorgaande getallen. Dus: 8 + 13 = 21.
Defensie Capaciteitentest - Cijferreeksen - Voorbeeldvraag 6
Welk getal past logisch op de plek van het vraagteken?
0.02 | 0.0004 | 0.0002 | 0.000004 | 0.000002 | ?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Juist!
Fout
Het juiste antwoord is (C) – 0.00000004.
De reeks volgt het patroon vermenigvuldigen met 0,002 en delen door 2, afwisselend.
Defensie Capaciteitentest - Cijferreeksen - Voorbeeldvraag 7
Welk getal past logisch op de plek van het vraagteken?
64 | 82 | 128 | 36 | 62 | 72 | 16 | 42 | ?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (C): 32.
Elke drie stappen volgt de reeks hetzelfde patroon:
een getal → datzelfde getal als kwadraatnotatie → het getal × 2.
De eerste drie getallen:
64
64 = 8²
64 × 2 = 128
De volgende drie:
36
36 = 6²
36 × 2 = 72
Daarna:
16
16 = 4²
16 × 2 = 32
In deze opgave valt ook op dat de grondgetallen van de kwadraten telkens met 2 afnemen: 8, 6, 4…
Maar dat is niet per se nodig om het juiste antwoord te vinden.
Defensie Capaciteitentest - Cijferreeksen - Voorbeeldvraag 8
Welk getallen passen logisch op de plek van het vraagteken?
17 | 4 | 34 | 8 | 68 | 12 | ? | ?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (D) – 136, 16.
Er zijn twee afwisselende reeksen in deze serie, elk met een eigen patroon:
(1) De oneven posities (aangegeven in het rood): deze getallen worden telkens verdubbeld.
(2) De even posities: deze getallen nemen telkens met 4 toe.
Defensie Capaciteitentest - Cijferreeksen - Voorbeeldvraag 9
Welk getal past logisch op de plek van het vraagteken?
16 | 14 | 9 | 1 | -10 | ?
Klik op het juiste antwoord:
Juist!
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (A): –24.
In deze reeks neemt de absolute waarde van de tussenstappen telkens met 3 toe, en deze verschillen worden steeds afgetrokken.
Het patroon van de verschillen is dus: –2, –5, –8, –11.
De volgende stap moet dan zijn: –14.
Daarom: –10 – 14 = –24.
Defensie Capaciteitentest - Cijferreeksen - Voorbeeldvraag 10
Welk getal past logisch op de plek van het vraagteken?
2 | 9 | 23 | 79 | 415 | ?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Juist!
Fout
Het juiste antwoord is (C) – 3103.
Defensie Capaciteitentest - Cijferreeksen - Voorbeeldvraag 11
Welk getal past logisch op de plek van het vraagteken?
2 | 3 | 6 | 15 | 42 | ?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Juist!
Fout
Het juiste antwoord is (C) – 123.
De reeks in deze opgave ontwikkelt zich volgens het volgende patroon:
(a – 1) × 3, waarbij a het vorige getal is.
Toegepast:
1e getal = 2
2e getal = (2 – 1) × 3 = 3
3e getal = (3 – 1) × 3 = 6
4e getal = (6 – 1) × 3 = 15
5e getal = (15 – 1) × 3 = 42
6e getal = (42 – 1) × 3 = 123
Wil je meer cijferreeksen oefenen?
Met het Defensietest Oefenpakket krijg je:
- toegang tot 250+ extra cijferreeksen met uitgebreide antwoorduitleg
- 2 studiegidsen met oplosstrategieëen
- 9 realistische, getimede simulaties
- makkelijke, gemiddeld-moeilijke en moeilijke cijferreeksen
Je leert de meest voorkomende patronen sneller herkennen en ontwikkelt de snelheid die nodig is voor de echte capaciteitentest.
Gratis figuurreeksen oefenen voor de Defensie capaciteitentest
Bij figuurreeksen moet je bepalen welke afbeelding logisch volgt in een reeks figuren. De patronen kunnen betrekking hebben op vormen, rotaties, posities of andere visuele veranderingen. Dit onderdeel meet je abstracte redeneervermogen en patroonherkenning.
Tip: kijk niet alleen naar de volgorde van figuren, maar ook naar de richting van het patroon:
- Verandert er iets van links naar rechts (rijen)?
- Van boven naar beneden (kolommen)?
- Of misschien diagonaal?
Analyseer steeds één eigenschap tegelijk: bijvoorbeeld alleen de vorm, het aantal onderdelen, de rotatie of de positie. Pas als je dat patroon herkent, kijk je naar de volgende eigenschap. Zo voorkom je dat je het overzicht verliest.
Probeer nu de onderstaande 11 voorbeeldvragen op te lossen. Bekijk ook de uitleg per vraag.
Defensie Capaciteitentest - Figuurreeksen - Voorbeeldvraag 3
Welk figuur past logisch op de plaats van het vraagteken?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (C).
Uitleg
Elk vierkant bevat twee lijnen. Het beginpunt van beide lijnen blijft in de hele reeks hetzelfde: één lijn begint in het midden van de bovenrand en de andere in het midden van de linkerrand. Stel je voor dat deze lijnen naar elkaar toe bewegen (en elkaar voorbijgaan). In elke stap verschuift een lijn van een hoek naar het midden van de aangrenzende rand. In de ontbrekende figuur zijn beide lijnen gericht naar de rechterbenedenhoek, zoals in antwoordoptie 3.
Defensie Capaciteitentest - Figuurreeksen - Voorbeeldvraag 2
Welk figuur past logisch op de plaats van het vraagteken?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Juist!
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (B)
Uitleg
De twee driehoeken boven de lijn volgen hetzelfde rotatiepatroon als de driehoek onder de lijn: links → rechts → (boven én onder tegelijk). Deze laatste fase komt twee keer voor: eerst in zwart, daarna in wit.
Onder de lijn staat echter maar één driehoek; in de laatste fase wijst die daarom alleen omhoog.
In het laatste getoonde frame wijzen de driehoeken boven de lijn naar links, dus in het antwoord moeten zij naar rechts wijzen. De driehoek onder de lijn wijst nu naar rechts en moet in het antwoord (volgende fase) zwart en omhoog zijn. De enige optie die dit alles combineert is (2).
Defensie Capaciteitentest - Figuurreeksen - Voorbeeldvraag 3
Welk figuur past logisch op de plaats van het vraagteken?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Juist!
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (B).
Uitleg
De reeks bestaat uit vierkanten met steeds een pijlfragment. In het 1e, 3e en 5e object staat het pijlfragment bovenin en wijst het naar rechts. In het 2e en 4e object staat het pijlfragment onderin en wijst het naar links. De ontbrekende figuur moet daarom een pijlfragment onderin het vierkant hebben dat naar links wijst.
Defensie Capaciteitentest - Figuurreeksen - Voorbeeldvraag 4
Welk figuur past logisch op de plaats van het vraagteken?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (C)
Uitleg
Het eerste en het laatste object zijn identiek. Daarom moet het volgende object gelijk zijn aan het tweede object in de reeks.
Defensie Capaciteitentest - Figuurreeksen - Voorbeeldvraag 5
Welk figuur past logisch op de plaats van het vraagteken?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Fout
Juist!
Het juiste antwoord is (E).
Uitleg
De reeks bestaat uit drie vormen: vierkant, driehoek en cirkel. Elk object heeft een binnen- en een buitenvorm. De binnenvorm van een object wordt de buitenvorm van het volgende object. Daarom heeft het volgende object een buitenste driehoek. De binnenvormen verschijnen in de volgorde: vierkant, driehoek, cirkel. We concluderen dus dat de binnenvorm in het volgende object een cirkel is.
Defensie Capaciteitentest - Figuurreeksen - Voorbeeldvraag 6
Welk figuur past logisch op de plaats van het vraagteken?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (C).
Uitleg
De reeks bestaat uit vierkanten met drie lijnen: één rechte lijn en twee diagonalen. De bovenste diagonaal in het eerste object beweegt om de beurt (om het object) met de klok mee; de rechte lijn wisselt tussen horizontaal en verticaal; de tweede diagonaal springt tussen de rechterbenedenhoek en de linkerbovenhoek. In de ontbrekende figuur vallen de twee diagonalen samen (ze overlappen).
Defensie Capaciteitentest - Figuurreeksen - Voorbeeldvraag 7
Welk figuur past logisch op de plaats van het vraagteken?
Klik op het juiste antwoord:
Juist!
Fout
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (A).
Uitleg
De reeks bestaat uit objecten met vier lijnen met zwarte stippen aan het uiteinde. De lijnen bewegen om de beurt met de klok mee, beginnend bij de rechter lijn. De draaiing neemt telkens met 45° toe. Tussen het 1e en 2e object draait de rechter lijn 45°. Tussen het 2e en 3e object draait de volgende lijn nog eens 45° (totaal 90°) en valt daardoor samen met de linker lijn. Tussen het 3e en 4e object draait de linker lijn 90°+45°=135°. In het laatste object draait de bovenste lijn in totaal 180° en wijst dus naar beneden.
Defensie Capaciteitentest - Figuurreeksen - Voorbeeldvraag 8
Welk figuur past logisch op de plaats van het vraagteken?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is (D)
Uitleg
Let op dat de gele kleur met de klok mee beweegt. Volg je dit patroon, dan moet geel in het volgende figuur rechtsonder staan. Daarmee blijven alleen optie A, B en D over.
Kijk vervolgens naar de zwarte driehoek. Die beweegt met de klok mee, en het aantal vakjes dat hij overslaat neemt telkens met één toe. (Van figuur 1→2 schuift hij één vakje, van 2→3 twee, van 3→4 drie, en van 4→5 vier.) De volgende stap is dus vijf vakjes, waardoor de zwarte driehoek linksonder uitkomt. Daarmee valt optie C af.
Let daarna op de rode cirkel in het midden. Die wisselt elke keer tussen het linker en rechter binnenvierkant. Omdat de rode cirkel in figuur 5 links staat, moet hij in het antwoord rechts staan. Daarmee vallen optie A en E af.
Tot slot beweegt groen met de klok mee binnen de binnenvierkanten. In het laatste vraagfiguur staat groen boven, dus in het antwoord moet groen rechts staan.
Daarom is (D) correct.
Defensie Capaciteitentest - Figuurreeksen - Voorbeeldvraag 9
Welk figuur past logisch op de plaats van het vraagteken?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Fout
Juist!
Het juiste antwoord is (E).
Uitleg
Elk frame bestaat uit een reeks driehoeken op een horizontale as. In elke stap verandert precies één driehoek van oriëntatie: stond hij onder de as, dan gaat hij erboven, en andersom. De volgorde van wijzigen is: eerst de meest linker driehoek, daarna de meest rechter, vervolgens de driehoek naast de meest linker, enzovoort. Ook als je dit patroon niet exact ziet, is er maar één optie waarin ten opzichte van het derde frame slechts één driehoek van positie verandert: dat is antwoord (5).
Defensie Capaciteitentest - Figuurreeksen - Voorbeeldvraag 10
Welk figuur past logisch op de plaats van het vraagteken?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is figuur 4:
Uitleg:
In deze matrix zijn twee regels actief. Ze lijken misschien met elkaar verbonden, maar werken in feite onafhankelijk van elkaar:
Regel 1: Elke rij bevat precies één van elk van de volgende drie figuren:
- een vierkant met diagonale lijnen
- een vierkant met horizontale en verticale lijnen
- een ruit met horizontale en verticale lijnen
Regel 2: In elke figuur zit een cirkel, maar de grootte van die cirkel is in elke rij verschillend: klein, middelgroot of groot. Elk formaat komt precies één keer voor per rij.
In de onderste rij ontbreekt het vierkant met horizontale en verticale lijnen én de kleine cirkel. Dus het juiste antwoord is de figuur die deze twee kenmerken combineert.
Daarom is optie (4) correct.
Defensie Capaciteitentest - Figuurreeksen - Voorbeeldvraag 11
Welk figuur past niet in de reeks?
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Juist!
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is 2.
Uitleg:
In elk figuur staan twee vormen. In figuur 1 en figuren 3 tot en met 5 heeft de binnenste vorm steeds minder zijden dan de buitenste. Antwoord 2 wijkt af van dit patroon: de binnenste vorm heeft 6 zijden, terwijl de buitenste er maar 3 heeft. Daarom is 2 het juiste antwoord.
Let op: een volle cirkel gezien als een vorm met één zijde.
Bij vormen die rechte lijnen én bochten combineren, telt elke rechte lijn als één zijde en telt een bocht ook als één zijde (tenzij die onderbroken wordt door een hoek). Zoals te zien is in figuur 5: een gebogen deel van een cirkel, ongeacht de hoek, wordt geteld als drie zijden – twee rechte lijnen plus één kromme.
Wil je meer figuurreeksen oefenen?
Met het Defensie Oefenpakket krijg je toegang tot 500+ extra figuurreeksen, uitgebreide antwoorduitleg, videotutorials en realistische simulaties onder tijdsdruk.
Je oefent niet alleen met klassieke figuurreeksen waarbij één figuur ontbreekt, maar ook met alternatieve vraagtypes zoals matrixen en "welk figuur past niet in de reeks?". Daarnaast kun je oefenen op verschillende moeilijkheidsniveaus, zodat je stap voor stap jouw abstracte redeneervermogen kunt verbeteren.
Gratis analogieen oefenen voor de Defensie capaciteitentest
Bij analogieën zoek je naar de relatie tussen twee woorden en pas je dezelfde relatie toe op een tweede woordpaar. Dit onderdeel meet je verbale redeneervermogen, taalvaardigheid en vermogen om verbanden te herkennen.
Tip: zet de woorden om in een zin die de relatie tussen beide duidelijk maakt. Bijvoorbeeld: "Een sleutel opent een slot." Zoek vervolgens het antwoordpaar waarbij dezelfde relatie geldt. Als je de relatie in woorden kunt omschrijven, wordt het juiste antwoord vaak snel duidelijk.
Probeer nu de onderstaande 11 voorbeeldvragen op te lossen. Bekijk ook de uitleg per vraag.
Defensie Capaciteitentest - Analogieën - Voorbeeldvraag 1
Welk woord past logisch op de lege plek?
_______ staat tot veld zoals leraar staat tot school
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Fout
Juist!
Het juiste antwoord is E. Boer
Een boer werkt op een veld, net zoals een leraar op een school werkt
Een analogie is een vergelijking tussen twee woordparen die dezelfde relatie hebben. In dit geval zoek je het woord dat op dezelfde manier bij het tweede woord past als het derde bij het vierde.
Defensie Capaciteitentest - Analogieën - Voorbeeldvraag 2
Welk woorden passen logisch op de lege plekken?
_______ staat tot staal zoals zoet staat tot _______
Klik op het juiste antwoord:
Juist!
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is: A. zacht : citroen
We zoeken twee woordparen die dezelfde relatie tot elkaar hebben.
Linkerkant: ... : staal
Rechterkant: zoet : ...
We kijken eerst naar mogelijke antwoorden:
Linkerkant:
- ijzer → staal
- brug → staal
- zacht → staal
Alleen bij C: zacht gaat het om een eigenschap die niet bij staal past. Staal is namelijk hard, niet zacht. Er is dus sprake van een tegenstelling.
Rechterkant:
- zoet → suiker (eigenschap van)
- zoet → lief (figuurlijke relatie)
- zoet → citroen
Alleen de laatste optie (citroen) is ook een tegenstelling: citroenen zijn zuur, niet zoet.
Dus:
zacht staat tegenover staal zoals zoet tegenover citroen
Defensie Capaciteitentest - Analogieën - Voorbeeldvraag 3
Welk woorden passen logisch op de lege plekken?
Plant staat tot verdord zoals ______ staat tot ______
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Juist!
Fout
Het juiste antwoord is: C. meer : verdampt
Wanneer een plant uitdroogt, wordt hij verdord, net zoals een meer dat uitdroogt verdampt.
Gesmolten : chocolade is onjuist, omdat de volgorde omgekeerd is (het is de chocolade die smelt).
Verwelken : afnemen en verlaten : evacueren geven geen logische oorzaak-gevolgrelatie zoals in de juiste analogie.
Defensie Capaciteitentest - Analogieën - Voorbeeldvraag 4
Welk woorden passen logisch op de lege plekken?
Wijze staat tot wijsheid zoals ______ staat tot ______
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is: B. expert : ervaring
Een wijze is iemand die wijsheid heeft verworven, net zoals een expert iemand is die ervaring heeft verworven.
Foute antwoorden:
- Strijdlustig : vechten is onjuist, omdat een strijdlustig persoon iemand is die graag wil vechten, en niet iemand die vechtvaardigheden heeft verworven.
- Student : leren is onjuist, omdat leren een proces is en niet iets wat al is verworven.
- Anoniem : identiteit is onjuist, omdat anoniem juist betekent dat er geen identiteit bekend is.
Defensie Capaciteitentest - Analogieën - Voorbeeldvraag 5
Welk woorden passen logisch op de lege plekken?
Zakdoek staat tot stof zoals ______ staat tot ______
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Juist!
Het juiste antwoord is D. pijn : gevoel
Een zakdoek is een soort stof, net zoals pijn een soort gevoel is.
Foute antwoorden:
- Turbulentie : water is onjuist, omdat turbulentie een toestand van beweging is en geen type water.
- Unaniem : mening is onjuist, omdat unaniem een eigenschap van een mening is en geen type mening.
- Authentiek : etniciteit is onjuist, omdat authentiek een eigenschap aanduidt en geen type etniciteit is.
Defensie Capaciteitentest - Analogieën - Voorbeeldvraag 6
Welk woorden passen logisch op de lege plekken?
Telefoon staat tot rinkelen zoals ______ staat tot ______
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Juist!
Het juiste antwoord is: D. motor : trillen
Rinkelen is een fysiek effect van de telefoon, net zoals trillen een fysiek effect is van de motor.
De andere opties passen niet, omdat er geen sprake is van een duidelijk oorzaak-gevolg of fysiek effect zoals in de juiste relatie.
Defensie Capaciteitentest - Analogieën - Voorbeeldvraag 7
Welk woorden passen logisch op de lege plekken?
Toevlucht staat tot schuilplaats zoals ______ staat tot ______
Klik op het juiste antwoord:
Juist!
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is: A. onrust : chaos
Toevlucht en schuilplaats zijn synoniemen voor een plek van bescherming. Op dezelfde manier zijn onrust en chaos synoniemen voor een toestand van grote wanorde.
- Benarde situatie : oplossing is onjuist, omdat dit een probleem tegenover een oplossing zet, en dus geen synoniemen zijn.
- Uniek : gelijk is onjuist, omdat dit juist tegengestelden zijn.
- Opsluiting : straf is onjuist, omdat opsluiting een vorm van straf is en geen synoniem.
Defensie Capaciteitentest - Analogieën - Voorbeeldvraag 8
Welk woorden passen logisch op de lege plekken?
Verplicht staat tot optioneel zoals ______ staat tot ______
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Juist!
Fout
Het juiste antwoord is: C. hybride : puur
Verplicht is het tegenovergestelde van optioneel, net zoals hybride (een combinatie van twee dingen) het tegenovergestelde is van puur.
- Overdenken : gril is onjuist, omdat overdenken een werkwoord is en gril een zelfstandig naamwoord; bovendien zijn het geen tegenpolen.
- Vergevingsgezind : wreed is onjuist, omdat het tegenovergestelde van wreed niet vergevingsgezind is, maar eerder vriendelijk of mild.
- Geneeslijk : duurzaam is onjuist, omdat dit geen tegengestelden zijn.
Defensie Capaciteitentest - Analogieën - Voorbeeldvraag 9
Welk woorden passen logisch op de lege plekken?
Geloften staan tot huwelijk zoals ______ staan tot ______
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Juist!
Het juiste antwoord is: D. woorden : dialoog
Geloften worden uitgewisseld tijdens een huwelijk, net zoals woorden worden uitgewisseld in een dialoog.
- Concert : lied is onjuist, omdat liederen niet worden uitgewisseld tijdens een concert en bovendien de volgorde omgekeerd is.
- Tekst : boek is onjuist, omdat een boek tekst bevat, maar er geen sprake is van uitwisseling.
- Gedicht : letters is onjuist, omdat letters slechts bouwstenen zijn en geen gelijkwaardige relatie hebben zoals in de juiste analogie.
Defensie Capaciteitentest - Analogieën - Voorbeeldvraag 10
Welk woorden passen logisch op de lege plekken?
Motiveren staat tot apathie zoals ______ staat tot ______
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is: B. woedend maken : kalmte
Motiveren betekent iemand ambitie laten voelen, wat het tegenovergestelde is van apathie. Op dezelfde manier betekent woedend maken iemand boos laten voelen, wat het tegenovergestelde is van kalmte.
Foute antwoorden:
- Stimuleren : aanmoediging is onjuist, omdat stimuleren er niet voor zorgt dat iemand zich níét aangemoedigd voelt. Bovendien komt de grammaticale vorm niet overeen: motiveren is een werkwoord, terwijl stimuleren tegenover aanmoediging (zelfstandig naamwoord) niet in dezelfde verhouding staat.
- Vermijden : nastreven is onjuist, omdat vermijden niet betekent iemand het tegenovergestelde van nastreven laten voelen. Vermijden betekent ‘wegblijven van’, terwijl nastreven ‘volgen of proberen te bereiken’ betekent.
- Afsluiten : beëindigen is onjuist, omdat dit synoniemen zijn, terwijl motiveren en apathie geen synoniemen zijn. Bovendien gaat het hier om twee werkwoorden, terwijl in de analogie een werkwoord tegenover een zelfstandig naamwoord staat.
Defensie Capaciteitentest - Analogieën - Voorbeeldvraag 11
Welk woorden passen logisch op de lege plekken?
Ongegrond staat tot gerechtvaardigd zoals ______ staat tot ______
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is: B. streng : mild
Ongegrond betekent zonder rechtvaardiging en is het tegenovergestelde van gerechtvaardigd. Op dezelfde manier is streng het tegenovergestelde van mild.
Foute antwoorden:
- Haalbaar : geïsoleerd is onjuist, omdat deze woorden geen tegenpolen zijn en inhoudelijk niet bij elkaar passen.
- Duidelijk : bevoegd is onjuist, omdat er geen antoniemrelatie bestaat.
- Reden : tevreden is onjuist, omdat dit losse begrippen zijn zonder logische relatie of tegenstelling.
Wil je meer analogieën oefenen?
Met het Defensie Oefenpakket krijg je toegang tot 150+ extra analogieën, uitgebreide antwoorduitleg, 2 studiegidsen en 6 realistische simulaties onder tijdsdruk.
Zo leer je de meest voorkomende woordrelaties herkennen en vergroot je jouw kans op een hoge score tijdens de Defensie capaciteitentest.
Gratis diagrammen oefenen voor de Defensie capaciteitentest
Bij dit onderdeel draait het om zogenaamde Venn-diagrammen. Je ziet drie begrippen en kiest het diagram dat de juiste relatie tussen deze begrippen weergeeft. Je vermogen om logisch te categoriseren en verbanden visueel voor te stellen wordt hiermee getest.
Tip: denk bij elk begrip aan verzamelingen: hoort het ene begrip altijd, soms of nooit bij het andere? Begin met het begrip dat het meest overkoepelend lijkt, en bepaal daarna of de andere begrippen daarbinnen vallen of juist overlappen. Visualiseer het als groepen mensen of objecten. Dat maakt het oplossen van Venn-diagrammen ineens veel eenvoudiger.
Probeer nu de onderstaande 11 voorbeeldvragen op te lossen. Bekijk ook de uitleg per vraag.
Defensie Capaciteitentest - Diagrammen - Voorbeeldvraag 1
Welke visuele weergave past bij deze woordrelatie:
Boeken over geschiedenis - Boeken over psychologie - Boeken geschreven door Nederlandse auteurs
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Juist!
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is optie 2.
Uitleg:
Er zijn drie groepen: boeken over geschiedenis, boeken over psychologie en boeken geschreven door Nederlandse auteurs.
- Boeken over geschiedenis en boeken over psychologie zijn twee aparte onderwerpen. Er is geen directe overlap tussen deze groepen, omdat een boek óf over geschiedenis óf over psychologie gaat.
- Boeken geschreven door Nederlandse auteurs kunnen wél over geschiedenis of over psychologie gaan. Daarom overlapt deze groep met de andere twee.
- Sommige boeken vallen dus in meerdere groepen tegelijk: bijvoorbeeld een geschiedenisboek geschreven door een Nederlandse auteur.
Het juiste diagram laat dit zien met drie cirkels, waarbij de groep ‘Nederlandse auteurs’ deels overlapt met de andere twee, maar de groepen ‘geschiedenis’ en ‘psychologie’ elkaar niet overlappen.
Defensie Capaciteitentest - Diagrammen - Voorbeeldvraag 2
Welke visuele weergave past bij deze woordrelatie?
Dieren die in het water leven - Zoogdieren - Vissen
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is optie 3.
Uitleg:
Er zijn drie groepen: dieren die in het water leven, zoogdieren en vissen.
- Alle vissen leven in het water. Daarom hoort de groep ‘vissen’ volledig binnen de groep ‘dieren die in het water leven’.
- Sommige zoogdieren leven ook in het water, zoals walvissen. Maar niet alle zoogdieren leven in het water. Daarom overlapt de groep ‘zoogdieren’ deels met de groep ‘dieren die in het water leven’.
- Vissen zijn geen zoogdieren. Daarom overlappen de groepen ‘vissen’ en ‘zoogdieren’ niet met elkaar.
In het juiste diagram zie je dus:
- één grote cirkel voor dieren die in het water leven,
- daarbinnen een aparte cirkel voor vissen,
- en een andere cirkel voor zoogdieren die deels overlapt met de grote cirkel.
Defensie Capaciteitentest - Diagrammen - Voorbeeldvraag 3
Welke visuele weergave past bij deze woordrelatie?
Sporten – Teamsporten – Individuele sporten
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Juist!
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is optie 2.
Uitleg:
Er zijn drie groepen: sporten, teamsporten en individuele sporten.
- Zowel teamsporten als individuele sporten behoren tot de grotere groep sporten. De cirkel sporten is dus de overkoepelende groep waarbinnen de andere twee vallen.
- Teamsporten (zoals voetbal, basketbal of volleybal) en individuele sporten (zoals tennis, hardlopen of zwemmen) zijn twee verschillende categorieën van sport.
- Ze overlappen niet, want een sport is óf een teamsport óf een individuele sport — niet allebei tegelijk.
In het juiste diagram zie je dus:
- één grote cirkel voor sporten,
- en daarin twee kleinere cirkels: één voor teamsporten en één voor individuele sporten, die niet overlappen.
Let op: In sommige contexten bestaan er sporten die beide elementen bevatten (bijvoorbeeld estafettezwemmen of dubbelspel in tennis). Toch ga je bij Venn-diagramvragen altijd uit van de algemene en meest logische indeling. In dit geval is dat twee duidelijk gescheiden subgroepen binnen sporten.
Defensie Capaciteitentest - Diagrammen - Voorbeeldvraag 4
Welke visuele weergave past bij deze woordrelatie?
Mensen – Kinderen – Ouders
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Juist!
Fout
Fout
Het juiste antwoord is optie 3.
Uitleg:
Er zijn drie groepen: mensen, kinderen en ouders.
- Zowel kinderen als ouders behoren tot de overkoepelende groep mensen.
- Maar kinderen en ouders zijn twee verschillende groepen binnen die grotere categorie: iemand kan een kind zijn, een ouder zijn, of allebei (een volwassen persoon kan bijvoorbeeld ouder zijn én nog steeds het kind van iemand anders).
- Daardoor overlappen de groepen kinderen en ouders gedeeltelijk.
In het juiste diagram zie je dus:
- één grote cirkel voor mensen,
- daarin twee kleinere cirkels voor kinderen en ouders,
- en deze twee kleinere cirkels overlappen elkaar deels.
Let op: Deze vraag illustreert mooi dat sommige categorieën niet strikt gescheiden zijn. Bij Venn-diagrammen is het belangrijk om te bedenken dat mensen meerdere rollen of eigenschappen kunnen hebben: iemand kan tegelijkertijd in beide subgroepen vallen (kind én ouder). Daarom toont het diagram gedeeltelijke overlap in plaats van volledige scheiding.
Defensie Capaciteitentest - Diagrammen - Voorbeeldvraag 5
Welke visuele weergave past bij deze woordrelatie?
Tijd – Verleden – Herinneringen
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Juist!
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is optie 2.
Uitleg:
Er zijn drie begrippen: tijd, verleden en herinneringen.
- Tijd is de overkoepelende categorie: het geheel van verleden, heden en toekomst.
- Verleden is één deel van de tijd — alles wat al heeft plaatsgevonden.
- Herinneringen zijn mentale beelden of gedachten aan gebeurtenissen uit het verleden.
Daarom ligt verleden volledig binnen tijd, en herinneringen liggen op hun beurt binnen verleden (want ze hebben alleen betrekking op wat al gebeurd is).
In het juiste diagram zie je daarom:
- één grote cirkel voor tijd;
- daarin een kleinere cirkel voor verleden;
- en binnen die cirkel nóg een kleinere cirkel voor herinneringen.
Let op:
Een herinnering hoort altijd bij iets dat al heeft plaatsgevonden. Ook al kan ze vervormd of onvolledig zijn, ze verwijst nog steeds naar het verleden. Daarom is er sprake van volledige insluiting: herinneringen binnen verleden, en verleden binnen tijd.
Defensie Capaciteitentest - Diagrammen - Voorbeeldvraag 6
Welke visuele weergave past bij deze woordrelatie?
Vogels – Vissen – Pinguïns
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Fout
Juist!
Het juiste antwoord is optie 5.
Uitleg:
Er zijn drie groepen: vogels, vissen en pinguïns.
- Pinguïns behoren tot de groep vogels. Ze zijn dus volledig onderdeel van die categorie, ook al leven ze in het water en kunnen ze niet vliegen.
- Vissen zijn daarentegen een totaal andere diergroep dan vogels: ze hebben kieuwen en leggen eitjes in het water.
- Omdat pinguïns geen vissen zijn, is er geen overlap tussen vogels en vissen.
In het juiste diagram zie je dus:
- twee losse cirkels voor vogels en vissen,
- en binnen de cirkel van vogels een kleinere cirkel voor pinguïns.
Let op: Deze vraag test of je vorm en functie kunt scheiden. Hoewel pinguïns zwemmen zoals vissen, bepaalt hun biologische classificatie de logische plaats in het diagram. Bij Venn-diagrammen gaat het dus niet om uiterlijk of gedrag, maar om categorie en betekenis.
Defensie Capaciteitentest - Diagrammen - Voorbeeldvraag 7
Welke visuele weergave past bij deze woordrelatie?
Muziek – Klassieke muziek – Jazz
Klik op het juiste antwoord:
Juist!
Fout
Fout
Fout
Fout
Het juiste antwoord is optie 1.
Uitleg:
Er zijn drie groepen: muziek, klassieke muziek en jazz.
- Zowel klassieke muziek als jazz behoren tot de overkoepelende groep muziek.
- Klassieke muziek en jazz zijn echter twee verschillende soorten muziek: iets kan niet tegelijk klassieke muziek én jazz zijn.
- Ze liggen dus naast elkaar binnen dezelfde grotere categorie, zonder overlap tussen de twee subgroepen.
In het juiste diagram zie je daarom:
- één grote cirkel voor muziek,
- en daarin twee kleinere, niet-overlappende cirkels: één voor klassieke muziek en één voor jazz.
Let op:
Sommige moderne muziekstijlen combineren elementen van beide genres, zoals “jazz fusion” of symfonische jazz. In dit soort vragen kijk je echter altijd naar de zuivere logische categorieën: klassieke muziek en jazz zijn afzonderlijke stijlen binnen de grote groep muziek. Daarom is er geen overlap tussen de twee subgroepen.
Defensie Capaciteitentest - Diagrammen - Voorbeeldvraag 8
Welke visuele weergave past bij deze woordrelatie?
Voertuigen – Auto’s – Elektrische auto’s
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Fout
Juist!
Het juiste antwoord is optie 3.
Uitleg:
Er zijn drie groepen: voertuigen, auto’s en elektrische auto’s.
- Zowel auto’s als elektrische auto’s behoren tot de overkoepelende groep voertuigen.
- Elektrische auto’s vormen een subgroep binnen de groep auto’s.
- Alle elektrische auto’s zijn dus auto’s, en alle auto’s zijn voertuigen, maar niet alle auto’s zijn elektrisch, en niet alle voertuigen zijn auto’s.
In het juiste diagram zie je daarom:
- één grote cirkel voor voertuigen,
- daarin een kleinere cirkel voor auto’s,
- en binnen die cirkel nog een kleinere cirkel voor elektrische auto’s.
Let op:
De term ‘voertuigen’ omvat ook andere vervoermiddelen, zoals fietsen, vrachtwagens en motoren. In deze logische relatie kijk je naar de hiërarchie van begrippen: van algemeen (voertuigen) naar specifiek (elektrische auto’s). Daarom liggen de cirkels volledig binnen elkaar.
Defensie Capaciteitentest - Diagrammen - Voorbeeldvraag 4
Welke visuele weergave past bij deze woordrelatie?
Liegen – Waarheid – Humor
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Fout
Juist!
Het juiste antwoord is optie 3.
Uitleg:
Er bestaat een gedeeltelijke overlapping tussen liegen, waarheid en humor.
- Liegen is het opzettelijk uiten van onwaarheden met de bedoeling te misleiden.
- Waarheid verwijst naar uitspraken of weergaven die feitelijk juist zijn.
- Humor is het gebruik van taal, situaties of timing om te laten lachen of te ontladen, en kan zowel op waarheid als op fictie steunen.
Liegen en waarheid sluiten elkaar uit: een leugen is per definitie niet waar. Humor kan echter op waarheid berusten (observatiehumor, satire die een pijnlijke waarheid blootlegt), maar kan ook spelen met fictie of misleiding (deadpan, practical jokes). Daardoor raakt humor soms de categorie ‘waarheid’ en soms de categorie ‘liegen’, zonder volledig samen te vallen met één van beide.
In het juiste diagram zie je daarom:
- Liegen en waarheid als twee volledig gescheiden cirkels.
- Een derde cirkel voor humor die deels overlapt met waarheid én deels met liegen, maar niet volledig met één van beide samenvalt.
Defensie Capaciteitentest - Diagrammen - Voorbeeldvraag 10
Welke visuele weergave past bij deze woordrelatie?
Talen – Woorden – Engels
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Juist!
Fout
Het juiste antwoord is optie 4.
Uitleg:
Er bestaat een gedeeltelijke overlapping tussen woorden en Engels, en een volledige insluiting van Engels en woorden binnen talen.
- Talen zijn systemen van woorden en grammaticale regels waarmee mensen communiceren.
- Engels is één specifieke taal en valt volledig binnen de groep talen.
- Woorden zijn de bouwstenen van talen; elk woord behoort tot een bepaalde taal, maar niet alle woorden zijn Engels.
Daarom overlappen woorden deels met Engels (de Engelse woorden), maar de meeste woorden behoren tot andere talen.
In het juiste diagram zie je daarom:
- Eén grote cirkel voor talen.
- Daarbinnen een kleinere cirkel voor Engels (één specifieke taal).
- Een aparte cirkel voor woorden die deels overlapt met Engels (de Engelse woorden), maar deels buiten die cirkel ligt (de woorden van andere talen).
Defensie Capaciteitentest - Diagrammen - Voorbeeldvraag 11
Welke visuele weergave past bij deze woordrelatie?
Vrijheid – Regels – Veiligheid
Klik op het juiste antwoord:
Fout
Fout
Fout
Juist!
Fout
Het juiste antwoord is optie 4.
Uitleg:
Er bestaat een gedeeltelijke overlapping tussen vrijheid, regels en veiligheid.
- Vrijheid betekent dat mensen hun eigen keuzes kunnen maken zonder beperkingen.
- Regels zijn afspraken of wetten die het gedrag van mensen beperken om orde te bewaren.
- Veiligheid verwijst naar bescherming tegen gevaar of schade.
Regels beperken vrijheid, maar kunnen tegelijk vrijheid én veiligheid mogelijk maken. Zonder regels zou er chaos ontstaan, waardoor veiligheid (en uiteindelijk ook vrijheid) in gevaar komt. Aan de andere kant: te veel regels kunnen de vrijheid juist beperken. Vrijheid en veiligheid hangen dus samen via regels, maar geen van de drie omvat de andere volledig.
In het juiste diagram zie je daarom:
- Drie cirkels die gedeeltelijk overlappen.
- Regels overlappen deels met vrijheid (want sommige regels beschermen vrijheid).
- Regels overlappen ook deels met veiligheid (want sommige regels zorgen voor orde en veiligheid).
- Vrijheid en veiligheid overlappen niet rechtstreeks, maar zijn verbonden via regels.
Let op:
Een directe overlap tussen vrijheid en veiligheid zou betekenen dat vrijheid automatisch veiligheid inhoudt, of omgekeerd. In werkelijkheid versterken of verzwakken ze elkaar afhankelijk van regels of omstandigheden. Daarom liggen vrijheid en veiligheid gescheiden, terwijl ze beide gedeeltelijk overlappen met regels.
Wil je meer diagrammen oefenen?
Met het Defensie Oefenpakket krijg je toegang tot 120+ diagramvragen, uitgebreide antwoorduitleg, studiegidsen en realistische simulaties onder tijdsdruk.
Je oefent met verschillende typen Venn-diagrammen op meerdere moeilijkheidsniveaus. Zo leer je sneller verbanden herkennen, conclusies trekken en veelgemaakte fouten voorkomen.
Gratis oefentoets voor de Defensie capaciteitentest
In deze gratis Defensie capaciteitentest oefen je met 19 vragen, verdeeld over de vier onderdelen van de Q1000-test: cijferreeksen, figuurreeksen, diagrammen en analogieën.
De vragen worden onder tijdsdruk afgenomen, net als tijdens het echte assessment. Zo krijg je niet alleen inzicht in de verschillende vraagtypes, maar ervaar je ook hoe het is om tussen de onderdelen te schakelen binnen één test.
Heb je de oefentoets afgerond? Bekijk dan je score en ontdek welke onderdelen extra aandacht nodig hebben.
Bereid je optimaal voor met het Defensietest oefenpakket
Wat zit er in het Defensietest oefenpakket?
Het Defensie Oefenpakket helpt je bij de voorbereiding op de Defensie capaciteitentest (Q1000). Je oefent met realistische vraagtypes, uitgebreide testsimulaties en gerichte uitleg voor alle onderdelen van de test.
Het pakket bevat onder andere:
- 1.500+ oefenvragen met uitgebreide antwoorduitleg
- 20+ realistische Q1000-simulaties onder tijdsdruk
- Training voor cijferreeksen, figuurreeksen, diagrammen en analogieën
- Studiegidsen, videotutorials en score-analyses
- Oefeningen op verschillende moeilijkheidsniveaus
Hieronder krijg je een kijkje in het oefenpakket.
Wij actualiseren onze oefenmaterialen voortdurend op basis van onderzoek, wijzigingen in selectieprocedures en feedback van kandidaten. Zo beschik je altijd over actueel en relevant oefenmateriaal.
Klantreviews over het Defensietest oefenpakket
"Zeer relevant voor de cognitieve test van het leger."
Nisse D.
"Veel uitgebreider dan de gratis oefeningen die ik online vond. De studiegidsen gaven me een duidelijke strategie voor elk vraagtype."
Eva M.
"Na aankoop kon ik direct de tests uitvoeren. Een eenvoudig proces met veel afwisselende testvormen."
Momo Z.
"Goede tests, die erg vergelijkbaar waren met die in mijn selectieprocedure."
Dovlo
Over JobTestPrep
JobTestPrep ontwikkelt sinds 1992 oefenmateriaal voor assessments, capaciteitentests en selectieprocedures. Onze oefenpakketten worden gebruikt door kandidaten in meer dan 30 landen en zijn ontwikkeld door psychologen, assessmentspecialisten en testontwikkelaars.
Ons doel is eenvoudig: kandidaten helpen om goed voorbereid, zelfverzekerd en zonder verrassingen aan hun selectieprocedure te beginnen.
Over de auteur
Deze pagina is samengesteld door Robert Kerkvliet, assessmentspecialist en contentmanager bij JobTestPrep Nederland.
De inhoud is gebaseerd op officiële informatie van Defensie, openbare ervaringen van kandidaten en uitgebreid onderzoek naar de cognitieve testvormen die binnen Defensie-selecties worden gebruikt. Daarbij combineren we onze eigen analyses van assessmentmethodes met inzichten uit duizenden kandidaatervaringen.
Vragen over de Defensie capaciteitentest? Stuur Robert een e-mail:
Ervaringen van kandidaten met de Defensie capaciteitentest
Op openbare Defensie-fora delen kandidaten regelmatig hun ervaringen met de testdag, de vraagtypes en de moeilijkheidsgraad. Hieronder enkele voorbeelden:
“De test was pittig, vooral omdat je weinig tijd krijgt. Ik had boven gemiddeld gescoord, maar werd uiteindelijk afgewezen vanwege iets medisch.”
– Kandidaat soldaat pantserinfanterie | defensieforum.nl
“Ik kwam nét 1 punt tekort op de capaciteitentest. De rest van de keuring ging goed, maar dat was helaas doorslaggevend.”
– Kandidaat officier Marechaussee | defensieforum.nl
Hoewel ervaringen verschillen, noemen kandidaten op online fora regelmatig de tijdsdruk en het belang van een goede voorbereiding. Wanneer een score (net) onder de norm uitkomt, kan dit direct gevolgen hebben voor het verdere verloop van de selectieprocedure.
Hoe ziet de volledige sollicitatieprocedure bij Defensie eruit?
De capaciteitentest is slechts één onderdeel van de selectieprocedure van Defensie. Afhankelijk van de functie kunnen sommige stappen verschillen, maar voor veel militaire en civiele functies ziet het proces er als volgt uit:
- Sollicitatie. Je solliciteert online op de functie van jouw keuze en levert de benodigde documenten aan.
- Capaciteitentest (Q1000). Tijdens deze psychologische intelligentietest worden je numerieke, verbale en abstracte redeneervermogen beoordeeld.
- Persoonlijkheidstest. Je vult een uitgebreide vragenlijst in over je gedrag, voorkeuren en manier van werken.
- Psychologisch interview. Een psycholoog bespreekt onder meer je motivatie, achtergrond, sociale vaardigheden en gedrag onder stress.
- Medische keuring en sporttest. Defensie beoordeelt of je fysiek geschikt bent voor de functie waarop je solliciteert.
- Veiligheidsonderzoek. Voor veel functies onderzoekt Defensie of je voldoet aan de veiligheidseisen die bij de functie horen.
- Aanstelling. Heb je alle onderdelen succesvol afgerond? Dan ontvang je een aanbod om bij Defensie te starten.
Persoonlijkheidstest en psychologisch interview bij Defensie: wat kun je verwachten?
Naast de capaciteitentest krijg je tijdens veel selectieprocedures binnen Defensie ook te maken met een persoonlijkheidstest en een psychologisch interview. Samen vormen deze onderdelen het psychologisch onderzoek van Defensie.
De persoonlijkheidstest bestaat uit een uitgebreide vragenlijst over je gedrag, voorkeuren en manier van werken. Tijdens het psychologisch interview bespreek je onder meer je motivatie, achtergrond, sociale vaardigheden en gedrag onder stress.
Wil je je hierop voorbereiden? Dan kun je het Defensie Oefenpakket uitbreiden met:
- Persoonlijkheidstesttraining – oefen met realistische vragenlijsten en ontvang inzicht in je persoonlijkheidsprofiel.
- Interviewtraining – oefen veelvoorkomende interviewvragen en ontvang feedback op je antwoorden.
Zo ga je beter voorbereid en met meer vertrouwen het psychologisch onderzoek in.
Veelgestelde vragen over de Capaciteitentest van Defensie
De capaciteitentest van Defensie is een psychologische intelligentietest (Q1000) die onderdeel is van de selectieprocedure voor veel militaire en civiele functies binnen Defensie en de Marechaussee. Met deze test beoordeelt Defensie of je beschikt over het algemene denkvermogen dat nodig is voor de functie.
De test duurt ongeveer 45 minuten en bestaat uit vier onderdelen: cijferreeksen, figuurreeksen, diagrammen en analogieën.
De capaciteitentest van Defensie bestaat uit vier onderdelen:
- Cijferreeksen: vul een reeks getallen aan door het onderliggende patroon te herkennen.
- Figuurreeksen: bepaal welke figuur logisch volgt in een reeks afbeeldingen.
- Diagrammen (Venn-diagrammen): trek logische conclusies op basis van relaties tussen verschillende groepen.
- Analogieën: herken de relatie tussen twee woorden en pas dezelfde relatie toe op een tweede woordpaar.
Met deze onderdelen worden je numerieke, verbale en abstracte redeneervermogen gemeten. De vragen worden onder tijdsdruk afgenomen.
De capaciteitentest van Defensie (de Q1000 test) duurt 45 minuten.
Veel mensen vinden de capaciteitentest van Defensie moeilijk om de volgende redenen:
- Je werkt onder tijdsdruk
- Je mag geen rekenmachine gebruiken
- De vragen worden steeds moeilijker
- Je moet snel kunnen schakelen tussen cijfers, woorden en figuren
Toch hoef je niet alles goed te maken om te slagen. Het gaat er vooral om hoe goed je scoort in vergelijking met andere kandidaten. Je hoeft dus niet perfect te zijn, maar wel goed voorbereid.
Als je weet wat je kunt verwachten en vooraf oefent, heb je echt een voorsprong. Veel kandidaten die vooraf oefenen, zeggen dat ze zich rustiger voelen tijdens de test en beter presteren.
Tip: Je kunt jezelf trainen in snelheid en herkenning. Hoe vaker je oefent, hoe makkelijker je de vraagtypes herkent en dat scheelt tijd en stress.
Niet helemaal. Iedereen krijgt vergelijkbare soorten vragen, maar de exacte opgaven kunnen per kandidaat verschillen. Dat voorkomt dat mensen antwoorden van elkaar kunnen overnemen.
Dat hangt af van de functie waarop je solliciteert. Meestal wordt gekeken hoe jij scoort ten opzichte van andere kandidaten. Je hoeft dus niet alles goed te hebben, maar wel beter dan gemiddeld presteren.
Je hoort de uitslag meestal binnen een paar werkdagen. Soms duurt het iets langer, afhankelijk van hoe je sollicitatie verder wordt verwerkt.
Het kan gebeuren dat je de capaciteitentest niet haalt. Dat betekent helaas dat je op dit moment niet door mag naar de volgende stap van de sollicitatieprocedure.
Dat is natuurlijk balen. Maar het betekent niet dat je nooit meer bij Defensie kunt werken.
Wat je kunt doen als je zakt:
- Vraag om feedback. Soms kun je horen op welk onderdeel je minder goed scoorde. Dat helpt je om gerichter te oefenen voor een volgende poging.
- Je mag het later opnieuw proberen. Hoe lang je moet wachten, hangt af van de functie en het onderdeel waarop je bent afgewezen. Vraag dit altijd goed na bij je contactpersoon van Defensie.
- Kijk naar andere functies. Misschien past een andere rol binnen Defensie beter bij je. Sommige functies hebben een andere selectieprocedure of lagere instapeisen.
- Blijf oefenen. Als je het echt graag wilt, kun je in de tussentijd blijven oefenen. Dan ben je straks beter voorbereid als je opnieuw solliciteert.
Dat verschilt per functie en situatie. Je mag niet onbeperkt herkansen. Vraag dit na bij je contactpersoon bij Defensie als je de test niet haalt.
Voor veel militaire en civiele functies gebruikt Defensie de Q1000-test. Deze capaciteitentest bestaat uit cijferreeksen, figuurreeksen, diagrammen en analogieën en wordt gebruikt om het algemene cognitieve niveau van kandidaten te beoordelen.
Voor sommige specialistische functies kunnen aanvullende assessments worden afgenomen, zoals de FEAST-test voor luchtverkeersleiders of de Vliegercapaciteitentest (VCT) voor vliegers.
Ja, deels. De psychologische keuring kijkt naar je persoonlijkheid, motivatie en gedrag. Je kunt je voorbereiden door goed te weten waarom je bij Defensie wilt werken en door eerlijk en open te antwoorden.
We bieden ook oefenpakketten aan voor het interview en de persoonlijkheidstest.
Hieronder vind je 7 tips die echt helpen:
- Weet wat je kunt verwachten. Leer welke soorten vragen er zijn. Voor de meeste Defensie tests is het genoeg om de volgende onderdelen te oefenen: cijferreeksen, figuurreeksen, woordrelaties en diagrammen. Hoe beter je ze herkent, hoe sneller je kunt antwoorden.
- Oefen onder tijdsdruk. Tijdens de echte test krijg je weinig tijd per vraag. Oefen daarom met een timer, zodat je eraan went.
- Begin op tijd met oefenen. Stel het niet uit tot de dag ervoor. Een paar keer oefenen over meerdere dagen werkt veel beter dan alles in één keer doen.
- Werk aan je zwakke punten. Scoor je slecht op figuren? Oefen dan extra daarop. Focus op wat je moeilijk vindt, niet alleen op wat je al kunt.
- Blijf rustig als je een vraag niet weet. Je hoeft niet alles goed te hebben. Sla een moeilijke vraag over als je vastloopt en kom er later op terug.
- Oefen met echte voorbeeldvragen. Gebruik oefentests (zoals ons Defensie oefenpakket) die lijken op de echte capaciteitentest van Defensie. Zo raak je gewend aan de vraagstelling.
- Slaap goed en eet van tevoren. Je denkt beter als je uitgerust en scherp bent. Een goede nachtrust en iets eten voor de test maken echt verschil.
Ja. De Koninklijke Marechaussee maakt voor veel functies gebruik van dezelfde of vergelijkbare capaciteitentests als Defensie. Daarom sluiten de oefenvragen voor cijferreeksen, figuurreeksen, diagrammen en analogieën ook goed aan op de selectieprocedures van de Marechaussee.
Eenmalige betaling. Geen abonnement.
Onderdeel 1: Cijferreeksen
Onderdeel 2: Figuurreeksen
Onderdeel 3: Analogieën
Onderdeel 4: Venn-diagrammen
Defensie Capaciteitentest oefenexamen (alle onderdelen gemixt)